Odleżyny - problem chorych unieruchomionych w łóżku

Odleżyna – uszkodzenie skóry i leżących pod nią tkanek aż do kości, które powstało pod wpływem ucisku i/lub sił ścinających, zamykających lub niszczących naczynia włosowate. Odleżyna jest efektem niedokrwienia, niedotlenienia i śmierci komórek. U przewlekle chorych odleżyny powstają w miejscach, które stykają się z podłożem, głównie w okolicy kości krzyżowej, kości ogonowej, pośladków, na piętach lub biodrach. W stanach ciężkich nawet na ramionach, kostkach, kolanach. Odleżyny najczęściej występują u chorych obłożnie, tych którzy mają trudności z poruszaniem się w łóżku i nieprzytomnych. Choroby, które sprzyjają powstawaniu odleżyn to m.in. cukrzyca, miażdżyca.Zmiany odleżynowe na skórze mogą powstać nawet w ciągu kilku godzin.Pierwszym niepokojącym sygnałem jest zaczerwienienie skóry, zwłaszcza jeśli nie znika pod wpływem ucisku. Na tym etapie odleżynę można jeszcze w miarę łatwo wyleczyć. Potem zaczerwienione miejsce ciemnieje.Niedokrwiona tkanka ulega obumarciu i staje się żółtawa, brązowa, aż wreszcie czarna. Martwa oddziela się od zdrowych, tworząc owrzodzenia odleżynowe. Takie zmiany leczy się bardzo trudno, a częste zakażenia rany dodatkowo komplikują terapię.
Co sprzyja powstawaniu odleżyn:
- długotrwałe unieruchomienie w jednej pozycji
- gdy chory jest w podeszłym wieku
- gdy chory jest w złym stanie ogólnym - niedokrwistość, obniżony poziom białka w surowicy, zaburzenia elektrolitowe, niedobory witaminowe wyniszczenie
- zawilgocenie skóry,
- niedostateczna higiena,
- nierówności pościeli,
- wychudzenie lub przeciwnie – otyłość
- stosowana terapia lekowa,
- nieodpowiedni poziom opieki medycznej.
- nietrzymanie moczu i stolca,
- zaburzenia neurologiczne – zaburzenia czucia bólu, niedowłady, demencja,
- choroby uszkadzające naczynia krwionośne i zaburzające krążenie – cukrzyca, miażdżyca, niewydolność mięśnia serca,
- stany gorączkowe, infekcje
- tarcie, rozciąganie tkanek podczas niewłaściwego zmieniania ułożenia,
- urazy,
- stosowanie unieruchomienia chorego niespokojnego: barierki, pasy, opatrunki gipsowe lub uciskowe
Miejsca najczęstszego występowania odleżyn:
okolice guzów kulszowych,
-krętarze,
-kostki,
-pięty,
-rzadziej:
-uszy,
-łopatki,
-okolice kręgosłupa.
Klasyfikacja odleżyn wg Torrance’a:
Stopień I – zaczerwienienie blednące; ucisk palcem powoduje zblednięcie zaczerwienienia, ponieważ mikrokrążenie nie jest jeszcze uszkodzone.
Stopień II – zaczerwienienie nieblednące; dokonane uszkodzenie mikrokrążenia. Mogą pojawiać się powierzchniowe uszkodzenia naskórka, pęcherze i ból.
Stopień III - uszkodzenie wszystkich warstw skóry do granicy z tkanką podskórną. Brzegi rany są dobrze odgraniczone, otoczone obrzękiem i rumieniem, dno wypełnia czerwona ziarnina lub żółte masy rozpadających się tkanek.
Stopeń IV – uszkodzenie obejmuje skórę i tkankę podskórną. Brzeg rany zwykle dobrze odgraniczony, dno odleżyny może pokrywać czarna martwica.
Stopień V - martwica dotyczy także powięzi i mięśni, czasem stawów i kości. Powstają jamy i „kieszenie”, które są ze sobą połączone. Rana wypełniona jest czarnobrązowymi masami rozpadających się tkanek.

Zobacz więcej >>